Tin chuyên ngành

Cộng đồng kinh tế ASEAN - giấc mơ có thật

25/05/2013 05:15

Cộng đồng kinh tế ASEAN là mục tiêu chung của mười quốc gia trong khu vực Đông Nam châu Á nhằm hướng tới sự thống nhất và hợp tác toàn diện trong lĩnh vực kinh tế từ năm 2015. Dưới đây là bài viết về cộng đồng kinh tế ASEAN của giảng viên Mạch Lê Thu, khoa PR-Quảng cáo, thực hiện trong chương trình hội thảo và tập huấn “Thanh niên tham gia kiến tạo ASEAN” do trường đại học Chulalongkorn tổ chức tại Bangkok, Thái Lan, tháng 5, 2013.

Giáo sư Pitch Pongsawat, phó trưởng khoa Khoa học Chính trị trường đại học Chulalongkorn (Thái Lan) đưa ra khái niệm “3 giờ” để chỉ khoảng cách giữa các đô thị trong khu Đông Nam Á. Chỉ mất không quá một giờ đi ô tô từ sân bay vào trung tâm thành phố, mất hai giờ để đi từ thành phố này sang thành phố khác, và chỉ tối đa ba giờ bay là đã có thể sang một quốc gia khác trong khu vực. Yếu tố gần gũi về mặt địa lý mở ra cơ hội cho công dân ASEAN được sang các quốc gia khác trong khu vực làm việc và sinh sống, hướng tới cộng đồng kinh tế ASEAN từ năm 2015.

 

Cộng đồng kinh tế ASEAN 2015

 

Khối ASEAN được thành lập năm 1967 tại Thái Lan. Hiện nay ASEAN gồm mười quốc gia trong khu vực Đông Nam Á là: Brunei, Cam-pu-chia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Tổng dân số hơn 600 triệu người (riêng Indonesia đã có 250 triệu người, chiếm gần 50% dân số ASEAN). Tổng diện tích đất liền và biển của ASEAN rộng bằng khu vực Bắc Mỹ. Nhà ngoại giao Lê Lương Minh đang giữ vị trí tổng thư ký hiệp hội ASEAN nhiệm kỳ 2013-2017. 

 

Tại sao cần phát triển cộng đồng ASEAN? Từng quốc gia riêng lẻ khó có thể giữ vị thế cân bằng với các cường quốc nhưng sự hợp lực của 10 quốc gia sẽ làm được điều này. Cộng đồng ASEAN được xây dựng trên ba trụ cột: Cộng đồng kinh tế ASEAN; Cộng đồng an ninh ASEAN; và Cộng đồng văn hóa - xã hội ASEAN. Kinh nghiệm trong gần 5 thập kỷ ASEAN cho thấy hợp tác trong lĩnh vực kinh tế thường mang lại nhiều thành công hơn cả. Chính vì vậy, khối ASEAN đã lựa chọn cộng đồng kinh tế ASEAN là trọng tâm để xây dựng và phát triển.   

 

Cộng đồng kinh tế ASEAN (ASEAN Economic Community, viết tắt là AEC) là mục tiêu phát triển thị trường chung ASEAN với năm yếu tố: mua bán hàng hóa dễ dàng; tự do trong trao đổi dịch vụ; người lao động có chuyên môn và tay nghề cao được di chuyển làm việc tại bất cứ quốc gia nào trong khu vực; dòng đầu tư tự do trong ASEAN; và tự do hơn trong luân chuyển vốn. AEC là một hợp phần trong tầm nhìn ASEAN 2020 nhưng tại hội nghị cấp cao ASEAN 12 năm 2010 tại thành phố Cebu - Phillipine, các nhà lãnh đạo ASEAN đã thống nhất sẽ nỗ lực để xây dựng xong AEC trong năm 2015, sớm hơn 5 năm so với kế hoạch đã đề ra. 

 

Không khó để hình dung một viễn cảnh tốt đẹp khi cộng đồng kinh tế ASEAN được phát triển từ năm 2015. Người lao động Việt Nam có trình độ cao, tay nghề giỏi, cộng với khả năng giao tiếp bằng ngoại ngữ có thể đến làm việc ở Singapore, Thái Lan, Indonesia hay tại bất cứ thành phố nào trong khu vực, với mức lương hấp dẫn hơn, cơ hội nghề nghiệp rộng mở hơn ở trong nước. Sẽ có thị trường năng lượng chung, khi đó nếu Việt Nam mất điện trên diện rộng có thể dễ dàng nhập khẩu điện từ Thái Lan, Lào hoặc Campuchia sang hòa lưới điện quốc gia. Người nước ngoài muốn du lịch đến Việt Nam sẽ được cấp visa ASEAN để đi đến chín quốc gia khác trong khối, tương tự như visa Schengen vào 28 quốc gia châu Âu. Doanh nhân Việt Nam dễ dàng vay vốn của ngân hàng nước ngoài khi gánh nặng thủ tục giấy tờ được gỡ bỏ. Thời gian vận chuyển hàng hóa, đặc biệt là nông sản, sẽ được rút ngắn, nhờ mạng lưới giao thông liên kết các nước.  

 

Các quốc gia trong tốp dẫn đầu về kinh tế trong ASEAN đang hăm hở chuẩn bị cho AEC 2015. Tại thủ đô Bangkok, Thái Lan, thông điệp quảng cáo của các trung tâm tiếng Anh cho trẻ em hiện nay là “Học tiếng Anh để sẵn sàng cho AEC”. Điều này phản ánh tâm trạng chung của phụ huynh và học sinh, sinh viên là mong chờ sự ra đời của cộng đồng kinh tế ASEAN để thanh niên có thể dễ dàng sang quốc gia khác làm việc với mức lương cao. Ví dụ tại Brunei, một quốc gia chỉ có bốn trăm nghìn dân và đang khuyến khích thu hút lao động nước ngoài, một thanh niên học ngành kế toán mới vừa tốt nghiệp đại học, còn ít kinh nghiệm, được trả lương khởi điểm là ba nghìn đô la Mỹ một tháng, cộng với hỗ trợ nhà ở, phương tiện đi lại và các khoản phúc lợi khác. 

 

AEC có lợi cho các nước đầu tàu kinh tế trong khu vực, nơi có thị trường lớn, điều kiện lao động tốt, có khả năng thu hút người lao động chuyên môn giỏi và tay nghề cao. Nếu tư duy theo cách mỗi quốc gia là một thực thể riêng thì đây là vấn nạn chảy máu chất xám, nới rộng khoảng cách giàu nghèo giữa các nước. Nhưng nếu coi 10 nước ASEAN là một khối thì đây là điều kiện lý tưởng để giúp mỗi cá nhân người lao động được tự do lựa chọn nơi sẽ phát triển sự nghiệp của bản thân họ một cách tốt nhất. Đặc biệt với những người trẻ tuổi, làm việc tại nước ngoài không chỉ đem lại cho họ mức lương cao hơn, chất lượng sống tốt hơn mà còn mở ra cơ hội giao lưu, học hỏi, tiếp cận một nền văn hóa mới, làm giàu kinh nghiệm sống và bản sắc của họ, giúp họ dễ dàng thích nghi với nhiều hoàn cảnh và hòa nhập nhanh chóng với các cộng đồng trong nước, trong khu vực và quốc tế. 

 

 Biển quảng cáo dịch vụ ATM của Ngân hàng CIMB: "3790 máy rút tiền trên toàn ASEAN. Miễn phí dịch vụ. 

Không thay đổi đối với khách hàng đang sử dụng mạng lưới ATM trong khu vực ASEAN. Đó là lợi ích mà ASEAN mang đến cho bạn." 

 

Kịch bản giao thông cho AEC 2015

 

Không như khối liên minh châu Âu có thể đi tàu hỏa và ôtô từ nước này sang nước khác, khối ASEAN có mười quốc gia nằm rải rác trên biển và đất liền. Dịch vụ hàng không giá rẻ nở rộ trong ASEAN cũng chỉ có thể đáp ứng phần nào nhu cầu chở hành khách. Giống như trong giai đoạn đầu của bất cứ một chương trình phát triển nào khác, Cộng đồng kinh tế ASEAN chú trọng vào phát triển cơ sở vật chất, cụ thể là xây dựng các tuyến đường bộ và đường sắt thông suốt nhằm chuyên chở hàng hóa nhanh chóng và thuận tiện hơn. 

 

Ý tưởng mở những con đường kết nối khu vực Đông Nam Á không phải bây giờ mới được đưa ra. Người Pháp từ hơn 100 năm trước đã đặt tên ba nước thuộc địa Việt Nam, Lào, Campuchia là Đông Dương (Indo-China) cho thấy đây chính là điểm kết nối giao thương giữa hai thị trường lớn Ấn Độ và Trung Quốc. Với hệ thống đường sắt đã được thực dân Pháp và Anh khai mở ở các quốc gia trong khu vực, hội nghị ASEAN năm 2000 đề ra ý tưởng lập tuyến đường sắt Singapore - Côn Minh, bắt đầu từ Singapore đến Thái Lan rồi sang Myanmar, hoặc từ Thái Lan sang Lào, hoặc từ Thái Lan sang tuyến đường sắt Bắc-Nam của Việt Nam, sau đó tới Côn Minh. Với tuyến đường sắt dài 5500km này, chỉ trong vòng 10 giờ đồng hồ, hàng hóa đi từ Trung Quốc - công xưởng của thế giới đã sang đến khu vực ASEAN - nơi có các cảng biển nước sâu, rồi đi tiếp đường biển đến với thị trường toàn cầu. 

 

Tuyến đường sắt Singapore - Côn Minh còn nhiều đoạn chưa được xây dựng. Trung Quốc đã đồng ý bỏ toàn bộ tiền đầu tư để xây dựng 421km đường sắt đoạn nối Côn Minh với Viên Chăn. Tháng 4 năm 2011, khi công trình đang chuẩn bị khởi công, ASEAN quyết định ngừng lại vào phút chót. Lý do là vì Trung Quốc đề xuất bản kế hoạch làm đường sắt kèm theo điều kiện Trung Quốc sẽ được toàn quyền sử dụng đất trong khoảng 15km tính từ mỗi bên đường ray. Nếu vậy, Trung Quốc sẽ sở hữu toàn bộ nguồn tài nguyên khoáng sản dưới lòng đất, trên mặt đất và trên không trong khoảng cách 15km tính từ đường ray. Đây là cái giá quá đắt sẽ phải trả cho Trung Quốc vì vậy khối ASEAN cần thời gian để đàm phán thêm.

 

Bản đồ tuyến đường sắt Singapore - Côn Minh

(đường chấm vàng là những đoạn chưa làm)  

 

Thói quen khi tham gia giao thông cũng là một trong những trở ngại. Trong ASEAN, có năm nước lái xe đi đường bên trái, năm nước khác đi đường bên phải. Sự khác biệt về nhận thức, sự đa dạng trong văn hóa, cũng có thể là trở ngại cho con đường đi tới Cộng đồng kinh tế ASEAN 2015. Vì vậy các nhà lãnh đạo ASEAN chủ trương xây dựng ACE song song với việc giáo dục nâng cao nhận thức của cộng đồng, thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau giữa người dân các nước trong khu vực. 

 

Giáo dục hướng tới AEC 2015

 

Hướng tới Cộng đồng kinh tế ASEAN 2015, mạng lưới 26 trường đại học lớn và danh tiếng nhất trong khu vực đã hình thành. Việt Nam có Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tham gia mạng lưới này. Sinh viên của 26 trường được chọn một học kỳ để theo học ở trường khác trong cùng mạng lưới. Một học kỳ ở nước ngoài là cơ hội để sinh viên kết bạn, thử nghiệm cuộc sống, văn hóa mới, tìm kiếm cơ hội việc làm để đi đến quyết định sẽ làm việc ở đâu sau khi tốt nghiệp.

 

Ngành học Nghiên cứu về ASEAN đã được đầu tư nhiều hơn. Trung tâm nghiên cứu ASEAN tại trường đại học Chulalongkorn, trường đại học đầu tiên của Thái Lan, hiện đang có rất nhiều học bổng thạc sỹ và tiến sỹ cho nghiên cứu sinh về ASEAN. Trong 5 tháng đầu năm 2013, đại học Chulalongkorn đã tổ chức nhiều sự kiện học tập và trao đổi văn hóa cho 400 thanh niên của 10 quốc gia trong khu vực với nguồn kinh phí do chính phủ Thái Lan tài trợ. 

 

Tiếng Anh là điều kiện quan trọng nhất để có người ASEAN có thể giao lưu với nhau. Vì vậy, thanh niên cần chuẩn bị hành trang tiếng Anh thật tốt mới có thể giao tiếp và hợp tác với người nước ngoài. Sau khi có Cộng đồng kinh tế ASEAN 2015, doanh nghiệp nước ngoài sẽ tới Việt Nam nhiều hơn. Vì vậy ngay cả khi làm việc trong nước, người lao động vẫn cần sử dụng tiếng Anh mới có thể làm việc được. Khi tiếng Anh đã trở nên phổ biến, sinh viên có xu hướng học thêm một ngoại ngữ khác, là ngôn ngữ của các nước ASEAN. Trường ngoại ngữ thuộc đại học Chulalongkorn ghi nhận sự gia tăng nhanh chóng số người học đăng ký vào các lớp tiếng Indonesia, tiếng Trung Quốc và tiếng Việt. 

 

Ngành truyền thông và AEC 2015

 

Người làm trong ngành Báo chí, PR, Quảng cáo rất cần có sự am tường về công chúng, và bối cảnh văn hóa của địa phương nơi thực hiện chương trình truyền thông. Vì vậy, cho dù người lao động ASEAN được tự do lựa chọn quốc gia họ sẽ làm việc thì ngành truyền thông trong tương lai gần vẫn chủ yếu trông cậy vào lực lượng nhân sự trong nội bộ mỗi nước. Anh Jed Alegado, cán bộ truyền thông của tổ chức Oxfam Anh tại thủ đô Manila của Phillipine nói “Tôi mất rất nhiều năm mới xây dựng được mối quan hệ với các nhà báo thân thiết và đáng tin cậy tại Phillipine. Người từ nước ngoài mới đến không thể làm được như tôi. Tôi nghĩ là lĩnh vực xử lý quan hệ với báo giới sẽ không cần đến người nước ngoài.”

 

 Anh Jed Alegado: "Tôi mất rất nhiều năm mới xây dựng được mối quan hệ với các nhà báo thân thiết và đáng tin cậy tại Phillipine". 

 

Nhưng với ngành sản xuất truyền thông, đặc biệt là sản xuất quảng cáo, thì triển vọng hợp tác và liên kết trong khối ASEAN hết sức lạc quan. Nữ sinh Yuana Anandatama đang học năm cuối ngành Quảng cáo tại đại học Gadjah Mada của Indonesia dự đoán “Các doanh nghiệp nước ngoài sẽ tới nhiều hơn, và họ cần chương trình quảng cáo đa quốc gia, vì vậy chúng tôi cần có người làm quảng cáo thấu hiểu doanh nghiệp, đó phải là những người cùng quốc gia với doanh nghiệp. Như vậy người làm quảng cáo của Indonesia và nước ngoài phải làm việc chung với nhau”.

 

 Yuana Anandatama, sinh viên năm cuối ngành Quảng cáo tại đại học Gadjah Mada của Indonesia: "Cần có người làm quảng cáo thấu hiểu doanh nghiệp, đó phải là những người cùng quốc gia với doanh nghiệp". 

 

Để chuẩn bị cho Cộng đồng kinh tế ASEAN 2015, sinh viên truyền thông cần chuẩn bị hành trang ngoại ngữ Tiếng Anh thành thạo, sẵn sàng trải nghiệm cuộc sống ở nước ngoài, xây dựng mối quan hệ nghề nghiệp với nhiều người trong khu vực và quốc tế. Đồng thời, sinh viên cần rèn luyện bản lĩnh vững vàng để giữ gìn bản sắc khi hội nhập, đóng góp một cách có ý nghĩa vào việc làm tăng giá trị của bản thân và giá trị của cộng đồng ASEAN. 

 

 

Lê Thu - Giảng viên Khoa PR-Quảng cáo  




Share |

Hỗ trợ trực tuyến

BÌNH CHỌN

  • Bạn quan tâm đến khóa học nào của chúng tôi?

  • PR cơ bản ngắn hạn

  • PR chuyên sâu ngắn hạn

  • Đại học chuyên ngành PR

  • Đại học PR, quảng cáo, truyền thông chương trình quốc tế của Đại học Middlesex tại Học viện BCTT

  • Cao học PR

  • Đại học chuyên ngành quảng cáo- Marketing

  •